Türkiye’de pasaport almak, yurt dışındaki Türk temsilciliklerine kıyasla giderek daha pahalı hale geldi. 2016 yılında yurt dışında pasaport harçlarının yarıya indirilmesiyle başlayan fiyat avantajı, aradan geçen dokuz yılda büyük ölçüde arttı. Bugün Türkiye’de 3 yıl ve üzeri pasaport almak, yurt dışına göre neredeyse üç kat daha maliyetli.
İçişleri Bakanlığı’na bağlı Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğü üzerinden alınan pasaportlarda defter bedeli 1.135 TL olarak belirlenirken, harç bedeli pasaportun süresine göre değişiyor. Türkiye’de 6 aylık pasaport başvurusu 3.494 TL, 2 yıllık pasaport 6.766 TL, 3 yıldan uzun süreli pasaport ise toplam 12.409 TL’ye mal oluyor.
Buna karşılık, Türkiye Cumhuriyeti pasaportunu yurt dışındaki büyükelçilik ve konsolosluklardan almak çok daha ucuz. Örneğin ABD’de defter bedeli 32,2 dolar (1.310 TL), 6 aylık pasaport harcı 16,93 dolar (688 TL), 3 yıla kadar geçerli pasaport harcı ise 57,4 dolar (2.336 TL) olarak uygulanıyor. ABD’de 3 yıldan uzun süreli pasaport almak toplamda 118 dolar (4.805 TL) tutarken, bu rakam Türkiye’ye göre 7.604 TL (187 dolar) daha düşük.
Kanada’da 3 yıldan uzun süreli pasaport ücreti toplam 171 Kanada Doları (5.058 TL) seviyesinde. Bu da Türkiye’deki fiyatlara kıyasla 7.351 TL tasarruf anlamına geliyor. Avrupa ülkelerinde ise defter bedeli Türkiye’den biraz yüksek olsa da harç bedelleri düşük olduğu için toplam maliyet avantajı devam ediyor. Almanya, Fransa, İtalya ve İspanya gibi ülkelerde 3 yıldan uzun süreli pasaport ücreti ortalama 113 euro (5.358 TL) ve bu rakam Türkiye’ye kıyasla 7.051 TL (150 euro) daha az.
Fiyat farkının temel nedeni, 1 Ocak 2016’da yürürlüğe giren ve yurt dışında yaşayan Türk vatandaşlarının pasaport harçlarını yarıya indiren düzenleme. O dönemde 10 yıllık pasaport harcı 217 eurodan 104 euroya, 3 yıllık pasaport harcı ise 83 euroya düşürülmüştü. Başlangıçta sınırlı olan fark, döviz kurlarındaki artış ve Türkiye’deki harç zamlarıyla birlikte her yıl büyüdü. 2016’da yaklaşık 62 euro olan fark, bugün 150 euro seviyesine çıktı.
