Otizm spektrum bozukluğu (OSB) olan çocukların en büyük zorluklarından biri iletişim kurmak. Özellikle hiç konuşamayan ya da konuşma güçlüğü çeken çocukların aileleri, bilim dünyasındaki her yeni gelişmeyi dikkatle takip ediyor. Son yıllarda adı sıkça duyulan folinik asit (ilaç dünyasında “leucovorin” olarak da biliniyor) üzerine yapılan uluslararası araştırmalar, bazı çocuklarda konuşma ve iletişim becerilerinde ilerleme sağlanabileceğini gösteriyor.
ABD’deki bilimsel araştırmalar umut verdi
2018 yılında ABD’de yapılan ve saygın tıp dergisi Molecular Psychiatry’de yayımlanan bir çalışmada, konuşma güçlüğü yaşayan otizmli çocuklara 12 hafta boyunca folinik asit verilmiş. Çalışmanın sonucunda, ilacı kullanan çocuklarda kelime kullanımı ve iletişim becerilerinde anlamlı gelişme görülmüş. (Kaynak: Frye ve arkadaşları, 2018).
Ancak bilim insanları aynı araştırmada önemli bir noktaya dikkat çekiyor: Bu gelişmeler özellikle “folat reseptör antikoru” pozitif çıkan çocuklarda gözlenmiş. Yani her otizmli çocukta aynı sonuç alınmıyor.
Avrupa’dan gelen sonuçlar da benzer
2020 yılında Avrupa’da yapılan başka bir araştırmada da folinik asit kullanan çocukların bazı davranış ve iletişim testlerinde gelişme kaydettiği rapor edildi. (Kaynak: Renard ve arkadaşları, 2020). Ancak bu çalışma da küçük bir grup üzerinde yapıldığı için sonuçlar henüz kesin kabul edilmiyor.
Doktor kontrolü şart
Uzmanlar, folinik asitin “her otizmli çocuğa verilecek mucize bir ilaç olmadığını” özellikle vurguluyor. Çünkü tedaviden fayda gören çocukların büyük kısmında beyin folat eksikliği veya bağışıklık sisteminde folat taşınmasını engelleyen antikorlar bulunuyor. Bu nedenle öncelikle test yapılması, ardından da çocuk nöroloğu veya çocuk psikiyatristi gözetiminde başlanması gerekiyor.
Umut var ama kontrollü olmalı
Bilim dünyası folinik asit üzerine umut verici sonuçlar elde etse de, şu anda bu tedavi her çocuk için garanti çözüm değil. Büyük çaplı araştırmaların sonuçları bekleniyor. Aileler için en önemli mesaj şu: Folinik asiti kendi başınıza denemeyin, mutlaka doktorunuza danışın.
Bilinmesi Gereken 3 Şey
- Folinik asit, bazı otizmli ve konuşma güçlüğü yaşayan çocuklarda konuşmayı destekleyebilir.
- Her çocukta aynı etki yoktur; özellikle belirli testlerde bozukluk çıkanlarda fayda görülüyor.
- Doktor kontrolü olmadan kesinlikle başlanmamalıdır.
Editörün Notu
Bu haber, uluslararası bilimsel araştırmalardan derlenmiştir. Buradaki bilgiler tedavi önerisi değildir. Folinik asit veya benzeri hiçbir ilaç doktor tavsiyesi olmadan kullanılmamalıdır. Her çocuğun sağlık durumu farklıdır; tedavi planı mutlaka çocuk nörolojisi veya çocuk psikiyatrisi uzmanı tarafından belirlenmelidir…
Ali ERTURAN / Dedektif Gazeteci
